Violencia de xénero VS Violencia en parellas do mesmo sexo

Que existen profundos lazos entre as mulleres e o colectivo LGTBI, é evidente. É máis, posiblemente esta especie de complicidade e, en ocasións, loita conxunta tivo un papel importante na ampla conciencia social e na aprobación por parte do Goberno de Rodríguez Zapatero, da Lei Integral contra a Violencia de Xénero de decembro de 2004, e de tan só seis meses máis tarde, da Lei do Matrimonio Igualitario.

Pero, dito isto, temos que recoñecer tamén que as mulleres e o colectivo LGTBI temos diferenzas e, polo tanto, non podemos confundir determinadas reivindicacións. E un exemplo claro o constitúe a violencia que se produce no seo das relacións cunha orixe afectivo-sexual. Dende que se aprobou a lei, pero sobre todo dende que se aprobou o matrimonio igualitario (cun momento de especial debate cando en 2009 un home asasinou ao seu ex marido en Adra que, se ben non era o primeiro caso en España, si foi o que abriu dun xeito amplo o debate), diferentes voces se teñen alzado para reivindicar a aplicación da Lei Integral contra a Violencia de Xénero en parellas do mesmo sexo.

Curiosamente, unha parte destacada destas voces procede dos sectores máis conservadores da sociedade. E por que? Pois, segundo o meu punto de vista, por dúas razón principais. A primeira, porque resulta unha forma de electoralismo irresponsable, pero extremadamente sinxelo e eficaz. É dicir, por unha banda, porque é un guiño ao colectivo LGTBI ao que, con argumentos que entendo que poden resultar atractivos, tratan de enganar. Porque que non se nos esqueza que o PP, ademais de votar en contra, levou a Lei de Matrimonio Igualitario ao Tribunal Constitucional. E, por outra, estas manifestacións, como as que fixo o ex presidente de Extremadura José Antonio Monago o ano pasado, no fondo agochan un ansia por mesturar aos colectivos na categoría de “discriminados” e, así, aplicar as mesmas leis sen deseñar e aplicar as medidas específicas para cada caso. É dicir, o que sería afondar na discriminación.

Porque, como dixo Boti García Rodrigo –presidenta ata febreiro de 2015 da Federación Estatal LGTB e defensora da diferenciación das dúas clases de violencia, como tamén Beatriz Gimeno, presidenta desta mesma entidade entre 2003 e 2007 e autora de interesantes publicacións sobre o tema-, “incluir nuestra violencia en la violencia de género desdibuja las dos violencias: descafeína la de género y quita identidad a la nuestra. Si todo es violencia de género, nada es violencia de género”.

Polo tanto, unha das tarefas fundamentais que debemos promover as persoas que defendemos a diferenciación entre a violencia de xénero e a que se produce entre parellas ou ex parellas do mesmo sexo, é un labor didáctico. Explicar as razón polas que ambas, sendo violencia e debendo ser afrontadas dun xeito integral, teñen uns elementos diferenciadores que conlevaron que a Lei de 2004 integrase o uso da discriminación positiva en materia penal. Isto significa que se impuxo o agravamento de penas que xa existían, pero para os casos en exclusiva de que o agresor sexa un varón e a vítima unha muller coa que ten ou tivo unha relación afectivo-sexual, modificando para iso os artigos 153.2, 171.4, 172.2 e 148.4 do Código Penal. Deste xeito, o resto de agresións no eido doméstico, incluidas as de persoas do mesmo sexo, serán castigadas, por suposto, pero coas penas que xa existían no Código Penal para ditos delictos.

E, por que se produce isto? Porque nesta lei partimos dunha situación de desigualdade histórica e de dominación dos homes sobre as mulleres. A violencia de xénero non é outra cousa que un instrumento de control do patriarcado sobre as mulleres  e, recoñecelo por parte das Administracións coa elaboración, aprobación e desenvolvemento e aplicación desta Lei Integral, é unha forma de admitir que a sociedade enteira está estruturada sobre dita organización. A violencia de xénero, pois, é unha violencia estrutural, unha forma de control que empregan os homes sobre as mulleres e, polo tanto, é unha violencia especial e particular, distinta a outros tipos de violencia, que precisa de solucións e medidas específicas.

Iso non significa, por suposto, que se negue que a violencia entre as parellas do mesmo sexo exista ou que consideremos que as vítimas non merecen a mesma consideración ou protección.

De feito, a Policía, as entidades LGTBI e mesmo as asociacións que traballan na loita contra a violencia contra as mulleres, están a recibir máis denuncias e peticións de axudas de gais e lesbianas por agresións e violencia das súas parellas ou ex parellas. Isto ten que levarnos á conclusión de que é necesario afondar neste tema e, sen dúbida, buscar as mellores ferramentas, incluidas as legais, para combatir este tipo de violencia doméstica.

Resulta intolerable, por poñer algún exemplos, que a día de hoxe non haxa un rexistro de persoas asasinadas polas súas parellas ou ex parellas do colectivo LGTBI; resulta inadmisible que non se especifiquen políticas específicas de prevención e protección para gays e lesbianas obxecto de violencia de doméstica. E aquí é onde teño que referirme ao CONVENIO DE ESTAMBUL, asinado ao final do mandato de Zapatero, o 11 de maio de 2011, e en vigor dende o 1 de agosto de 2014, que supón o convenio do Consello de Europa sobre prevención e loita contra a violencia contra a muller e a violencia doméstica.

Este Convenio pode ser unha importante ferramenta non só para seguir avanzando na lei integral española contra a violencia de xénero, senón que marca un punto importante de desenvolvemento de medidas propias, e mesmo lexislativas, para a violencia producida dentro de parellas ou ex parellas do mesmo sexo.

De feito, no anexo España comprométese a “llevar a cabo las modificaciones necesarias en su ordenamiento jurídico interno a los efectos de la aplicación del Convenio en su totalidad”.

Polo tanto, contamos coas ferramentas de traballo para poder traballar na prevención, atención, protección, asistencia e inserción das vítimas de violencia doméstica dentro do colectivo de gays e lesbianas, mantendo o carácter específico e particular da violencia de xénero. E estou segura que nesta loita tamén estaremos as mulleres. Porque a súa loita e tamén a nosa. Igual, pero distinta; distinta, pero igual.

(Ponencia Xornadas LGTBI: “10 anos despois. Situación actual e retos de futuro”)

http://praza.gal/opinion/2879/violencia-de-xenero-vs-violencia-en-parellas-do-mesmo-sexo/

Escravitude no século XXI

Hoxe conmemórase o Día Internacional contra a Explotación Sexual e o Tráfico de Mulleres, Nenas e Nenos, instaurado pola Conferencia Mundial da Coalición Contra o Tráfico de Persoas en coordinación coa Conferencia de Mulleres celebrada en Dhaka, BanglaDesh, en xaneiro de 1999.

Sen lugar a dúbidas, a trata de mulleres con fins de explotación sexual constitúe unha nova forma de escravitude en pleno século XXI e supón unha flagrante violación dos Dereitos Humanos, posto que atenta contra a liberdade, a integridade, a saúde, a vida, a seguridade e a dignidade das persoas, ademais de seren unha das máis duras manifestacións da desigualdade e da violencia de xénero. Ademais, despois da venda de armas e de drogas, a trata con fins se explotación sexual supón o terceiro negocio ilegal máis lucrativo do mundo. Só en España move ao día, segundo a ONU, cinco millóns de euros, ou o que é o mesmo, 1.825 millóns de euros ao ano.

Tampouco son nada alentadores, e si moi alarmantes, as cifras relativas á trata e explotación sexual de nenas e nenos, xa que, segundo a Organización Internacional do Traballo, arredor de 1,8 millóns son vítimas de explotación con fins sexuais. Este dato inclúe a utilización, o recrutamento ou a oferta de nenos e nenas para a prostitución, a produción de pornografía e as actuacións pornográficas. Neste caso, ademais, a explotación sexual leva consigo unha serie de prácticas que danan a vida dos nenos e nenas, a degradan e poñen en perigo a súa supervivencia e desenvolvemento.

As mulleres traficadas son vítimas múltiples: dos traficantes, dos clientes e das súas propias circunstancias. Así mesmo, sofren dunha forma especial a invisibilidade e exclusión ás que as somete a sociedade na que habitan e que, na maior parte dos casos, non é a da súa de procedencia. Polo tanto, estas mulleres sofren ata o extremo as consecuencias das desigualdades e violencia de xénero, así como, en moitas ocasións, da xenofobia e outras manifestacións de discriminación social.

Desta dramática realidade, que a priori podería parecer impensable nunha sociedade moderna e desenvolvida, Galicia tampouco se escapa. De feito, segundo os datos facilitados pola propia Xunta, as once entidades coas que colabora atenderon en 2014 a 7.118 persoas que se atopan nalguna destas situacións, das que 6.868 eran mulleres, 112 homes, 125 transexuais e 13 travestis.  Esta cifra amosa que o número de persoas obxecto de explotación sexual vai en aumento, xa que en 2013 as persoas atendidas foron 5.153, é dicir, 1.965 menos que ao longo do pasado ano.

Polo tanto, debemos ser especialmente contundentes coas medidas a aplicar para rematar co tráfico e explotación de mulleres e de nenas e nenos. Debemos afondar na orixe destas mafias e redes para desmantelalas, debemos traballar de forma pertinaz na educación en igualdade, na asistencia e inserción das vítimas, e non podemos escatimar esforzos nin recursos para rematar con este negocio totalmente degradante para quen o sofre. Nesta loita, é parte fundamental a prevención, que debe pasar polo rexeitamento social a este tipo de escravitude. En consecuencia, as políticas públicas en materia de trata deben contemplala, así como a demanda porque, sen lugar a dúbidas, a trata de seres humanos con fins de explotación sexual e a prostitución van unidos. A trata existe porque hai demanda, polo que se realmente queremos rematar coa explotación sexual temos que rematar coa demanda e coa tolerancia social.

Dende o Partido Socialista esiximos, unha vez máis, unha Lei Integral contra a trata de persoas con fins de explotación sexual, e pedimos ás administracións públicas que incrementen as partidas concretas para a erradicación destas redes de tráfico e explotación sexual e os protocolos de colaboración con outras institucións e organismos implicados e que, a maiores e dende as súas respectivas competencias, desenvolvan medidas e programas de actuación encamiñados a que as vítimas non só superen o trauma e secuelas físicas e psíquicas xeradas pola súa situación, senón que, ademais, se fagan visibles na sociedade na que vivimos. Visibles e, sobre todo, libres.

http://praza.gal/opinion/2812/escravitude-no-seculo-xxi/

Barbarie

Venres. Salta a miña alarma de WhatsApp: "Un home mata as súas dúas fillas en Moraña e intenta quitarse a vida". O meu corazón encóllese e automaticamente, posiblemente de forma inconsciente, vénme á cabeza a nai; unha nai á que lle acaban de arrebatar ás súas fillas. Unha nai que acaba de perder o que máis quere, as súas dúas nenas, e aconteceu porque así o decidiu quen tamén debería velar polo coidado e benestar delas, das súas fillas, das fillas dos dous. Unha proba de que o único que pode vencer ao amor é o odio. O odio infinito.

Resúltame máis que difícil expresar o que sento ante un suceso como o acontecido o pasado venres. Nun caso como este, os meus sentimentos complican que fale a Eva Martínez secretaria de Igualdade do PSdeG, así que estas palabras saen do máis profundo da Eva muller, divorciada e nai dun neno de 11 anos e unha nena de 3. Penso no sufrimento indescritible desa nai para a que posiblemente xa nada teña sentido, e mesmo nesas nenas, ás que o seu propio pai asasinou dunha forma atroz para quen sabe que... Vingarse da súa ex muller? Romper vínculos coa súa vida pasada? Dá igual... Nada, absolutamente nada, explica esta barbarie, a dun acto que supón a violencia levada ao extremo.

Agora xa só queda esperar a que actúe a xustiza, unha xustiza que ás veces parece que se nos queda curta para casos como o de Moraña. Pero máis alá disto, a sociedade no seu conxunto e, de forma moi especial, as persoas que formamos parte das administracións e institucións públicas, partidos políticos e xustiza, debemos analizar o acontecido para evitar xa non só que unha barbaridade como esta vólvase producir, senón que a violencia machista deixe de ser dunha vez por todas unha constante no noso día a día.

Por iso non me cansarei, non nos cansaremos, depedir que a violencia que se exerce contra as mulleres e os seus fillos e fillas deixe de converterse nunha especie de "suceso" inevitable que ocupa unha parte do periódico ou informativo -ás veces de forma residual e outras, como esta, de forma máis que destacada- e pase a considerarse un problema de Estado. Xa non se trata unicamente de criticar, de esixir máis fondos, de pedir que se aplique e desenvolva a Lei Integral de 2004 contra a Violencia de Xénero. Xa non se trata só de reclamar políticas de prevención -comezando coas primeiras etapas da vida nos centros escolares-, de asistencia e protección ás vítimas. Trátase de construír, de articular todas estas demandas e de poñelas en marcha coa colaboración, asesoramento e participación de todos os axentes implicados.

Resulta agora, cando van neste ano 23 mulleres asasinadas e 4 nenos e nenas, máis necesario que nunca asumir esta eiva como o que, un asunto de Estado e o tratemos como tal para todos os efectos.

E mentres acabo de escribir esta reflexión, vólveme saltar o WhatsApp por partida dobre: "Un home mata os seus dous fillos e a súa muller a tiros e suicídase" e "Deteñen o marido dunha muller aparecida morta hai uns días en Serra (Valencia)". Elévase a 25 o número de mulleres asasinadas e a 6 o de nenos e nenas.

Non hai palabras ... Só dúas. Basta Xa!

http://praza.gal/opinion/2711/barbarie/

O PP e a súa dobre moral

O pasado xoves 16 o Partido Popular levaba ao Congreso dos Deputados unha medida que supón un recorte de dereitos e liberdades para as mulleres: a reforma da coñecida como Lei do Aborto no seu artigo 13.4. E este auténtico castigo exérceo sobre o sector máis vulnerable, o das mulleres de 16 e 17 anos que se encontran en ámbitos complicados, de desarraigamento ou desamparo ou mesmo de violencia intrafamiliar.

Porque, como vimos insistindo dende o Partido Socialista, o PP manipulou a realidade -obviando que as mulleres menores de idade deben comunicar a súa decisión a nais, pais ou titores, salvo nas excepcións anteriormente mencionadas- para xustificar unha decisión que non gusta a case ninguén.

Esta reforma, que non era demandaba en absoluto polo conxunto dunha sociedade que convivía perfectamente coa Lei de Saúde Sexual e Reprodutiva e da Interrupción Voluntaria do Embarazo de 2010 e que foi promovida para contentar -e parece que sen éxito- a un sector ultraconservador que apostaba por unha modificación salvaxe e integral da lei, é dicir, que apoiaba a Lei Gallardón, vai provocar abortos clandestinos cando non a condenar ás mulleres novas a ser nais sen desexalo ou a que se produzan situacións con consecuencias dramáticas nestas familias con escenarios complexos e duros ao ter que pedir permiso paterno ou materno para poder interromper voluntariamente o embarazo. E iso por non falar de que o número de mulleres que abortan en España nesas idades é do 10%, é dicir, que se vai lexislar para menos de 1.200 mulleres, e que desas unicamente en torno ao 12% non llelo comunican aos seus pais por encontrarse nalgún dos supostos eximentes desa información previa... Esperpéntico, dramático e moi grave.

Pero isto non queda aquí. Porque mentres que o PP presume de ser o defensor da familia e da maternidade, ampara e consente outras medidas e decisións, por non falar dos seus propios recortes -reprodución asistida en sanidade pública, por poñer un exemplo-, que evitan que poidan ser nais aquelas mulleres que si desexan selo.

Na mesma xornada na que o Congreso sacaba adiante esa reforma, dende o PSdeG acompañábamos a Marta Fernández, unha enfermeira do 061 que sufriu un aborto despois de que a mutua lle denegase a baixa, e se ofrecía unha rolda de prensa para pedir explicacións á Consellería de Sanidade e esixir responsabilidades ante uns feitos que, ademais, non son os primeiros que se producen en Galicia. Marta, maior de 35 anos e, polo tanto, cun embarazo de risco (polo menos nos seus primeiros meses), viu como o seu desexo de ser nai se truncaba pola indolencia e falta total de profesionalidade dunha mutua que traballa para o Sergas. E é que se unha situación destas características é intolerable para calquera muller embarazada, o é nunha dimensión moito maior cando esta empresa é pública e, de forma case surrealista, pertence ao ámbito sanitario.

Unha vez máis, o Partido Popular volveu facer gala desa dobre moral que tanto practica: Obriga a ser nai a quen non quere e non llo permite -ou, polo menos, dificúltao bastante coas súas decisións e "silencios" - a quen o desexa. Polo tanto, menos reformas machistas, menos recortes en persoal e máis feminismo, máis dereitos, e, en definitiva, máis coherencia e cercanía ás mulleres, á sociedade.

http://praza.gal/opinion/2673/o-pp-e-a-sua-dobre-moral/

Edu

Vivo nun barrio que se chama Canido. Un barrio ao que costa chegar dende o centro por esas rúas tan empinadas pero do que, disque, unha vez que estás nel, non queres marchar. E iso é o que parece que lle ocorreu ao artista local Eduardo Hermida e o que semella nos está pasando a moitas e moitos grazas ao gran traballo que persoas coma el están desenvolvendo dende hai uns anos.

Eduardo, ao que chamamos Edu as persoas que o aprezamos, ama Canido con todo ese corazón, que aínda que un pouquiño danado, conserva e irradia unha forza incrible para seguir creando, desenvolvendo proxectos e iniciativas culturais e ensinando o que sabe aos seus alumnos e alumnas dese estudo no que agora traballa na rúa Alegre.

E foi Edu, xunto cunha serie de artistas comprometidos con este barrio e coa cidade, o que está a convertir as rúas e edificios de Canido –moitos deles en estado de auténtica ruina- nun museo pictórico de acceso libre e ao aire libre. Foi Edu o que, dun xeito xeneroso e cunha perspectiva progresista e revindicativa, sacou a arte ás rúas como ferramenta de protesta polo lamentable estado no que se atopaba o barrio, o seu, pero tamén foi o que deu un pulo turístico e económico a esta zona de Ferrol, case que abandonada durante décadas.

As Meninas de Canido nas súas infinitas versións –como poderían ser As gaitas de Canido, os canguros de Canido ou calquer outro protagonista dun cadro, persoa, animal ou cousa do mundo levados ao barrio- se teñen convertido nun referente non so a nivel local, senón que a iniciativa, na que o urbanismo, a cultura, e mesmo o turismo danse a man, traspasou as nosas fronteiras e está sendo recoñecida incluso a nivel internacional.

Canido, grazas en boa medida a Edu -porque un Urban que o goberno local saínte  xestionou tarde, mal e a rastro semella que non está a resolver moitos dos problemas do barrio-, perde esa tristura que a caracterizaba e recupera pouco a pouco  iso que dicía a canción: Es en Canido donde reina la alegría, es en Canido donde reina el buen humor… Por todo o que fixeches e por todo o que sei que tes pensado facer, grazas.

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/ferrol/ferrol/2015/06/30/edu/0003_201506F30C2996.htm